Szkolny program profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki stanowi profilaktykę środowiskową wraz z działaniami edukacyjnymi
i opiekuńczo – wychowawczymi, obejmującymi swym zasięgiem całe środowisko szkolne.

Celem działań profilaktyki w Gimnazjum jest:
·         wspomaganie młodzieży w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi zdrowiu i prawidłowemu rozwojowi
·         ograniczenie i likwidowanie czynników niekorzystnych dla życia i zdrowia
·         promowanie zdrowego stylu życia
·         opóźnianie wieku inicjacji seksualnej
·         zmniejszenie zachowań ryzykownych

Działania profilaktyczne mają uczyć umiejętności odpierania presji społecznej, rozwijać postawy osobistego zaangażowania, trenować ważne umiejętności życiowe, budować system akceptowanych społecznie wartości i przekonań.

Szkolny Program Profilaktyki zajmuje się profilaktyką pierwszorzędową, która skierowana jest do grupy niskiego ryzyka.

W realizacji Szkolnego Programu Profilaktyki uczestniczą:
·         uczniowie
·         Rada Pedagogiczna
·         rodzice
·         administracja i obsługa

Poszczególne grupy zobowiązane są do realizacji następujących zadań w szkolnym programie profilaktyki:
Uczniowie
są głównym podmiotem działań profilaktycznych
uczestniczą w badaniach diagnostycznych
biorą udział w zajęciach edukacyjno – wychowawczych zorganizowanych w ramach programu
Rada pedagogiczna
·         realizuje zadania programu profilaktyki wykorzystując treści programów nauczania
·         podejmuje wszelkie działania zgodnie z programem wychowawczym szkoły
·         uczestniczy w szkoleniach – warsztatach mających na celu zmotywowanie całej kadry pedagogicznej do podejmowania działań profilaktycznych na terenie szkoły

pedagog
·         koordynuje i monitoruje przebieg realizacji projektu na terenie szkoły
·         udziela wsparcia wychowawcom klas w pracy z uczniami i rodzicami
·         organizuje i prowadzi wewnątrzszkolne doskonalenie nauczycieli w zakresie oddziaływań profilaktycznych
·         opracowuje narzędzia diagnostyczne potrzebne do realizacji projektu
·         wdraża działania opiekuńczo – wychowawcze wynikające z realizacji szkolnego programu wychowawczego

rodzice
·         dbają o bliski kontakt z dziećmi
·         uczestniczą w szkoleniach, spotkaniach ze specjalistami
·         kontaktują się z pedagogiem, psychologiem, nauczycielami
·         wyrażają swoje opinie m.in. za pomocą ankiet

administracja i obsługa
Uczestniczy w spotkaniach, szkoleniach, których celem jest ćwiczenie umiejętności komunikowania się, radzenia sobie z negatywnymi emocjami w sytuacjach konfliktowych.

Program Program obejmuje następujące bloki tematyczne

1. Profilaktyka uzależnień
–        alkoholowa
–        narkotykowa
–        nikotynowa
–        dopalacze
–        od komputera
–        od środków medialnych i gier wirtualnych np. RPG
–        działania zapobiegające agresji i przemocy

2. Uczestnictwo w grupie
–        kształtowanie umiejętności obcowania z innymi,
–        zachęcenie do lepszego rozumienia ludzi,
–        uszanowanie innego sposobu życia /tolerancja/,
–        budowanie udanych relacji z innymi,
–        doskonalenie umiejętności otwartego mówienia o tym, co czuję i czego oczekuję od innych,
–        uczenie się zachowań alternatywnych,
–        nauka wzajemnego szacunku obu płci.

3. Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
–        przeżywanie uczuć i emocji,
–        poczucie własnej wartości / samoocena, brak akceptacji/.

4. Rozwiązywanie problemów
–        poszukiwanie rozwiązań,
–        podejmowanie samodzielnych decyzji,
–        umiejętność rozumienia innych.

  1. Zapobieganie szkodliwym oddziaływaniom destrukcyjnych grup i stowarzyszeń.

–        rzetelna informacja o funkcjonowaniu stowarzyszeń (np. sekt),
–        uwrażliwienie uczniów na problematykę ,, Dziecka Krzywdzonego”- nielegalne wykorzystywanie
nieletnich / prostytucja, pornografia, handel narkotykami /
–        umiejętność kształtowania w uczniach zachowań asertywnych.

6.Cele szkolnego programu profilaktyki realizowane będą poprzez wykorzystanie następujących strategii:
–              informacyjnych
–              edukacyjnych
–             działań o charakterze alternatywnym
–             wczesnych interwencji

KLASA I
Zadania

Sposoby realizacji

Oczekiwane efekty

Diagnoza klasy

Przeprowadzenie ankiety, obserwacje, rozmowy

Rozpoznanie potrzeb uczniów.
Zebranie informacji dotyczących funkcjonowania uczniów w środowisku szkolnym i poza nim.

Integracja zespołów klasowych

Przeprowadzenie zajęć integracyjnych przez pedagoga szkolnego

Klasa jako grupa działa wspólnie na zasadach demokracji.

Umożliwienie lepszego poznania siebie i rozumienie własnych uczuć

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga zajęć wg programu „Spójrz inaczej”

Uczniowie znają i rozumieją swoje reakcje.
Potrafią nad nimi panować.

Doskonalenie umiejętności bycia w grupie

j.w.
Rozmowy indywidualne.
Przeprowadzenie badań socjometrycznych.

Klasa potrafi współdziałać szanując siebie, respektując ustalone przez siebie zasady.

Umiejętność rozwiązywania problemów

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga zajęć wg programu „Spójrz inaczej””
Mediacje rówieśnicze.

Uczniowie rozpoznają sytuacje konfliktowe i rozwiązują je nieagresywnie.

Dostarczenie uczniom rzetelnej wiedzy nas temat szkodliwości środków psychoaktywnych i uzależnień

Przeprowadzenie przez wychowawcę, pedagoga szkolnego oraz zaproszonych specjalistów zajęć z zakresu profilaktyki uzależnień.

Wzrost świadomości zagrożeń związanych z zażywaniem środków psychoaktywnych ( dopalacze)

Promowanie alternatywnych form spędzania wolnego czasu

Oferta zajęć pozalekcyjnych.

Ukształtowanie wzorów zdrowego stylu życia i pożytecznego spędzania wolnego czasu.

Budowanie zaufania i dobrych relacji w kontaktach nauczyciel – rodzic, tworzenie w środowisku szkolnym przyjaznej dla rodziców atmosfery

Rzetelne informowanie rodziców o sprawach dotyczących dziecka. Zachęcenie rodzica do aktywnego udziału w życiu szkoły.

Przepływ informacji szkoła – dom przebiega bez zakłóceń.

KLASA II
Zadania

Sposoby realizacji

Oczekiwane efekty

Dostarczenie uczniom rzetelnej wiedzy na temat uzależnień i szkodliwości środków odurzających

Przeprowadzenie przez wychowawców, pedagoga szkolnego oraz zaproszonych specjalistów zajęć z zakresu profilaktyki uzależnień.

Wzrost świadomości zagrożeń związanych z używaniem środków psychoaktywnych.(dpoalacze)
Nabycie umiejętności dobrej zabawy bez sięgania po środki uzależniające.

Zapoznanie ucznia z racjonalnym wykorzystaniem komputera
w czasie wolnym.
Zapoznanie ucznia z konsekwencjami natury fizycznej i psychicznej spowodowanymi długim korzystaniem z komputera

Uczenie umiejętności racjonalnego spędzenia czasu przed komputerem.
Uczenie umiejętności dokonywania selekcji ofert gier.

Uczeń kontroluje czas pracy przy komputerze, czas oglądania TV, czas poświęcony grom wirtualnym np. RPG.

Doskonalenie umiejętności postrzegania siebie i rozumienie swoich uczuć

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga szkolnego zajęć wg programu „Spójrz inaczej”

Wzrost świadomości przeżywanych uczuć i umiejętności ich wyrażania:
–          umiejętność radzenia sobie
z trudnymi uczuciami
–          umiejętność związana ze skuteczną komunikacją
z innymi
–          świadomość siebie jako osoby dorastającej i odpowiedzialnej za siebie.

Uczestnictwo w grupie

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga szkolnego zajęć wg programu „Spójrz inaczej”.
Informacje o instytucjach pozaszkolnych, które zajmują się pomaganiem i rozwiązywaniem problemów.

Uświadomienie możliwości pomagania sobie i zwracania się   pomoc.
Zmiana relacji z różnymi grupami osób (rodzice, rówieśnicy, nauczyciele).
Nabycie umiejętności odmawiania
i nieulegania presji grupy.

Rozwiązywanie problemów

Promowanie alternatywnych form spędzania czasu

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga szkolnego zajęć wg programu „Spójrz inaczej”.
Przeprowadzenie badań ankietowych, które pomogą określić trudności przeżywane przez uczniów oraz ustalić zapotrzebowanie na działania profilaktyczne.

Nabycie umiejętności rozwiązywania konfliktów.
Uświadomienie znaczenia i rozumienia potrzeb drugiej osoby.
Oferta zajęć pozalekcyjnych
i wyjazdowych.
Ukształtowanie wzorów zdrowego stylu życia i pożytecznego spędzania wolnego czasu.

Zapoznanie uczniów, wychowawców, nauczycieli z symptomami zaburzeń odżywiania

Przeprowadzenie lekcji przez wychowawcę, pedagoga szkolnego dotyczącej anoreksji i bulimii.

Uczeń potrafi rozpoznawać zaburzenia. Uczeń wie, gdzie znaleźć pomoc.

Zapoznanie uczniów z chorobą AIDS oraz charakterystyką wirusa HIV

Przekazanie podstawowych informacji w ramach lekcji „Wychowanie do życia w rodzinie”.

Uczeń posiada podstawowe informacje o chorobie oraz sposobie zapobiegania zakażeniu HIV.
Uczeń zna instytucje zajmujące się pomocą chorym na AIDS.

Wspieranie rodziców w ich oddziaływaniach wychowawczych

Organizowanie spotkań dla rodziców ( wykłady, prelekcje, warsztaty ).

Poznanie mechanizmu uzależnienia i jego wpływu na jednostkę i jej rodzinę.

Rozwijanie umiejętności pedagogicznych rodziców

Indywidualne spotkania wychowawców, nauczycieli, pedagoga z rodzicami potrzebującymi pomocy w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.

Rodzice wspierają szkołę w procesie nauczania i wychowania.
Rodzice są zadowoleni z pracy szkoły.
KLASA III

Zadanie

Sposoby realizacji

Oczekiwane efekty

Doskonalenie umiejętności, postrzegania siebie i rozumienia swoich uczuć

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga cyklu zajęć wg programu „Spójrz inaczej”

Nabycie umiejętności:
–          radzenia sobie ze stresem
–          rozpoznawania swoich potrzeb, przyzwyczajeń oraz ich wpływu na zdrowie
–          określenia uniwersalnych wartości w życiu młodego człowieka.

Uczestnictwo w grupie

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga cyklu zajęć wg programu „Spójrz inaczej”.

Uczeń zwiększa swoje szanse na bezkonfliktowe funkcjonowanie w grupie.

Rozwiązywanie problemów

Przeprowadzenie przez wychowawcę i pedagoga cyklu zajęć wg programu „Spójrz inaczej”.

Uczeń posiada umiejętności podejmowania właściwych decyzji i  zna czynniki, które wpływają na jej przebieg.

Uświadomienie uczniom zagrożeń związanych z eksperymentowaniem z narkotykami, dopalaczami,spożywaniem alkoholu, paleniem tytoniu, lekomanią,

Przeprowadzenie przez wychowawcę, pedagoga specjalistów zajęć z zakresu profilaktyki.
Przeprowadzenie ankiety „Zagrożenia”.

Wzrost świadomości zagrożeń związanych z używaniem środków psychoaktywnych i substancji uzależniajacych.( dopalacze)
Zapoznanie ucznia ze szkodami, jakie niesie zbyt długie korzystanie z komputera. Uświadomienie, że gry komputerowe mogą wpłynąć na zmianę świadomości.

Zapoznanie uczniów z chorobą AIDS oraz charakterystyką wirusa HIV.

Zapoznanie uczniów z drogami zakażeń i wskazanie grup ryzyka.
Zapoznanie z artykułami i literaturą zajmującą się uzależnieniem od komputera i uczenie alternatywnych możliwości spędzania czasu.
Uczeń ma świadomość zagrożeń. Uczeń kontroluje czas pracy przy komputerze i gier wirtualnych, np. RPG. Selektywnie przyjmuje informacje o możliwościach komputera i internetu.
Przekazanie podstawowych informacji o HIV i AIDS.

Informowanie, kto i kiedy może się zarazić HIV.
Realizacja lekcji w ramach „Wychowanie do życia w rodzinie”.
Uczenie właściwych postaw wobec chorych.
Uczeń posiada podstawowe informacje o chorobie oraz o sposobie zapobiegania zakażeń HIV.
Uczeń zna instytucje zajmujące się pomocą chorym na AIDS.
Uczeń traktuje chorego jako równoprawnego członka społeczeństwa.

Zapoznanie uczniów z symptomami zaburzeń w odżywianiu się.

Przeprowadzanie przez pedagoga zajęć dotyczących anoreksji, bulimii.

Uczeń potrafi rozpoznać zaburzenia.
Uczeń wie, gdzie znaleźć pomoc, jest wrażliwy na niepokojące symptomy
rozpoznawalne u kolegów i szuka dla nich pomocy.

Zapobieganie zbyt wczesnej aktywności seksualnej realizowane zgodnie z programem przedmiotu „Wychowanie do życia w rodzinie”.

Zgodnie z konspektem lekcji

Wzrost świadomości seksualnej wśród uczniów.
Uczniowie znają zagrożenie psychiczne i fizyczne wynikające ze zbyt wczesnej inicjacji seksualnej.

Zapoznanie z przyczynami i skutkami wstępowania młodzieży do gangów i sekt.
Zapoznanie z metodami działania gangów i sekt.

Zapoznanie z tematyką krzywdzenia dzieci
Informowanie o instytucjach pomagających poszkodowanym.

Udzielanie rodzicom pomocy w rozwiązywaniu trudności wychowawczych.

Przeprowadzenie zajęć na temat zagrożeń płynących z przyłączenia się do grup łamiących prawo i wolność jednostki.

Przeprowadzenie rozmów
i pogadanek na temat zagrożeń
wynikających z ,,przypadkowych kontaktów”

Informowanie rodziców o oznakach uzależnienia się dzieci od destrukcyjnych grup młodzieżowych. Przeprowadzenie anonimowych ankiet badających opinię rodziców o szkole.
Organizowanie spotkań dla rodziców ze specjalistami.

Uczeń rozpoznaje metody działających grup jest krytyczny i czujny.
Uczeń wie, kto jest szczególnie podatny na wciągnięcie do sekty, gangu.
Wzrost świadomości uczniów dotyczący zagrożeń współczesnego świata

Rodzice znają adresy instytucji pomagających poszkodowanym.

Rodzice są zadowoleni z pracy szkoły.

Klasa I
I. Zajęcia integracyjne
1.       Poznajemy się
2.       Współpracujemy ze sobą
3.       Ustalamy normy i zasady pracy w grupie
II. Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
4.       Moje uczucia
5.       Wewnętrzne Ja – Zewnętrzne Ja
6.       Jak wyrażamy złość?
7.       Dostrzeganie swoich mocnych stron
8.       Język „Ja”
9.       Porozumiewanie się bez słów
II. Uczestnictwo w grupie
10.    Grupy, do których należymy
11.    Nasza klasa
12.    Dotrzymywanie słowa
13.    Gdy nie jestem członkiem grupy
14.    Zaufanie do innych
15.    Dziewczęta i chłopcy
III. Rozwiązywanie problemów
16.    Konflikty są częścią naszego życia
17.    Co to jest konflikt?
18.    Przyczyny konfliktów
19.    Konflikty w rodzinie
20. Czego się nauczyłem?

Klasa II
I. Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
1.       Dobre i złe strony uczuć
2.       Kiedy się złościmy?
3.       Jak ukrywamy swoje uczucia?
4.       Co innego mówimy, a co innego robimy
5.       Sztuka słuchania
6.       Komunikacja niewerbalna
7.       Co czyni nas dorosłymi?
8.       Co to znaczy być odpowiedzialnym?
9.       Jestem odpowiedzialny za to, co robię
II. Uczestnictwo w grupie
10.    Ja i dorośli
11.    Ja i moja rodzina
12.    Jak się czuję w mojej klasie?
13.    Co dziewczęta i chłopcy myślą o sobie?
14.    Jak sobie radzić z naciskami innych?
15.    Rozmowy, które mogą pomóc
16.    Gdzie zwrócić się o pomoc?
III. Rozwiązywanie problemów
17.    Nasze zachowania w sytuacjach konfliktowych
18.    Skutki konfliktów
19.    Dwa spojrzenia na konflikt cz. I
20.    Dwa spojrzenia na konflikt cz. II
21.    Rozwiązywanie konfliktów
Klasa III
I. Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć
Uczucia i reakcje organizmu
Co robisz ze swoim wstydem?
Co to jest stres?
Jak sobie radzimy ze stresem?
Nasze potrzeby
Moje przyzwyczajenia?
Jak zmieniać swoje przyzwyczajenia?
Moje życie
Moje wartości
Dlaczego warto czuć się pewnym siebie?

II. Uczestnictwo w grupie
11.    Ludzie, którym ufam
12.    Z czym wiąże się wejście do nowej grupy?
13.    Co wpływa na nasze opinie o innych
14.    Krytyka i jej znaczenie
15.    Co ułatwia i co utrudnia krytykę?
16.    Jak powstają stereotypy?
17.    Jak pozbywać się uprzedzeń wobec innych ludzi?

III. Rozwiązywanie problemów
18.    Co biorę pod uwagę przy podejmowaniu decyzji?
19.    Podejmujemy trudne decyzje
20. Jak rozwiązywać problemy?

Strategia działań wychowawczych i zapobiegawczych oraz interwencyjnych wobec młodzieży zagrożonej uzależnieniem.

1.             Prowadzenie edukacji prozdrowotnej, promocji zdrowia psychicznego i zdrowego stylu życia wśród młodzieży, rodziców oraz nauczycieli.
a. Prowadzenie godzin wychowawczych zgodnie z propozycjami tematycznymi zawartymi w Szkolnym Programie Wychowawczym i w Szkolnym Programie Profilaktyki.
b. Pogadanki na lekcjach poszczególnych przedmiotów, szczególnie na lekcjach biologii, wychowania do życia w rodzinie i wychowania fizycznego.
c.     Warsztaty i zajęcia psychoedukacyjne prowadzone przez specjalistów.
2.              Działalność informacyjna.
a. Tablica informacyjna u pedagoga szkolnego przedstawiająca ofertę Poradni
Psychologiczno – Pedagogicznej Nr 9.
b.   Szkolna biblioteczka psychologiczno – pedagogiczna dla uczniów i nauczycieli prowadzona przez pedagoga szkolnego.
c.   Zbiór biuletynów, informatorów i katalogów poradni, fundacji i stowarzyszeń pedagogicznych, psychologicznych, socjoterapeutycznych oraz medycznych.
3.       Współpraca z rodzicami w zakresie działań wychowawczych i zapobiegawczych prozdrowotnych oraz interwencyjnych.
a. Spotkania wychowawcy z rodzicami/opiekunami uczniów na zebraniach i w czasie dni otwartych.
b. Prelekcje i pogadanki prowadzone przez specjalistów.
c. Przeprowadzanie ankiet wśród rodziców uczniów, i opracowywanie i wyciąganie wniosków do dalszej pracy edukacyjno-wychowawczej.
d. Konsultacje i porady udzielane przez pedagoga .
e. Spotkania z Dyrekcją szkoły.

4. Zajęcia profilaktyczne, socjoterapeutyczne i warsztatowe, których celem jest poszukiwanie i wskazywanie alternatywnych zachowań wobec zachowań ryzykownych oraz zaspakajanie potrzeb psychicznych i społecznych uczniów.
a. Warsztaty prowadzone przez specjalistów.
b. Zajęcia z wychowawcą.
c. Spotkania z pedagogiem.
5.    Diagnoza problemów poprzez ankiety, obserwację, wywiady oraz dostosowanie treści i formy zajęć profilaktycznych do zachowań ryzykownych młodzieży i stopnia zagrożenia.
6. Współpraca z odpowiednimi zespołami Policji zajmującymi się problemami uzależnień wśród młodzieży.
7.      Współdziałanie pracowników szkoły ze szkolną służbą zdrowia.
a) Organizowanie pogadanek prozdrowotnych.
b) Analiza dokumentacji medycznej.
c) Skierowania do odpowiednich specjalistów opieki lekarskiej.
d) Pomoc medyczna w nagłych wypadkach.

8. Współpraca z instytucjami wspierającymi działalność szkoły w zakresie rozwiązywania problemów młodzieży m.in.:
a.    Poradnią Psychologiczno – Pedagogiczną nr 9
b.    Wydziałem Spraw Społecznych i Zdrowia dla Dzielnicy Ochota
c.    Specjalistyczną Poradnią Psychologiczno – Pedagogiczną ” TOP”
d.    Strażą Miejską
e    Policją – Referatem ds. Nieletnich
f   Patrolem szkolnym
g. Samodzielnym Wojewódzkim Zespołem Publicznych Zakładów Neuropsychiatrycznej Opieki Zdrowotnej
h. Ośrodkiem Pomocy Społecznej
i. Sądem rodzinnym i kuratorami
9.             Wspieranie młodzieży zagrożonej uzależnieniem :
a) rozwijanie poczucia własnej wartości poprzez organizowanie zajęć i warsztatów z zakresu
komunikacji społecznej, asertywności, kontrolowania napięć emocjonalnych,
b) motywowanie do podejmowania różnych form aktywności szkolnej i pozaszkolnej poprzez
szeroką ofertę zajęć pozalekcyjnych i kół zainteresowań oraz informację o funkcjonowaniu
instytucji, świetlic i klubów działających na terenie dzielnicy i Warszawy,
c) organizowanie klasowych i szkolnych wyjazdów integracyjnych, turystyczno – krajoznawczych, edukacyjnych,
d) organizowanie zimowego i letniego wypoczynku.

10.        Wewnątrzszkolne doskonalenie nauczycieli z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów
młodzieży.
11.          Systematyczna ocena efektów podejmowanych działań wychowawczych i zapobiegawczych:
a) analiza sytuacji wychowawczej na Radach Pedagogicznych i w Zespole Wychowawczym;
b) ankiety przeprowadzane wśród uczniów i ich rodziców;
c) interpretacja wyników ankiet i poszukiwanie nowych rozwiązań pracy wychowawczej
z młodzieżą.